De Hanze is een van de fenomenen uit de middeleeuwen dat nog steeds zijn sporen nalaat. Marketing, toerisme en musea spinnen voortdurend garen bij de nalatenschap van de Hanze. Politici en machthebbers hebben in heden en verleden de Hanze gebruikt en misbruikt om hun ideologieën van een historische basis te voorzien. Het feit dat het zeer recente Hanzeboek van de Zweedse historicus Dick Morrison in Nederlandse vertaling binnen enkele weken aan een tweede druk toe was, laat zien hoezeer de Hanze onder een breed publiek tot de verbeelding spreekt. 

Met de toenemende populariteit van de Hanze namen echter ook de misvattingen toe. Mythevorming en historische werkelijkheid lopen voortdurend door elkaar heen. Hedendaagse opvattingen zijn maar al te vaak gebaseerd op hardnekkige misverstanden. Net zomin als de Hanze een verbond was, ontbrak het dit stedennetwerk aan een sterke dynamiek. En waar vroeger onderzoek de nadruk legde op eenheid en samenwerking, gaat nu de aandacht uit naar tegenstellingen, losse netwerkverbanden, onverenigbare economische oriëntaties en regionale diversiteit. De zeer wisselende betrekkingen met de Scandinavische landen illustreren dit.

Uiteindelijk was de Hanze opportunistisch mensenwerk met alle successen en mislukkingen die daarbij horen. Wellicht maakt juist dat de Hanze nog zo herkenbaar. Deze lezing gaat over de gedaanten van de Hanze als koopliedenverband, diplomatiek netwerk, politieke macht en economische institutie.
 
Hanno Brand is historicus, senior onderzoeker, voormalig bijzonder hoogleraar aan de RUG en oud-directeur-bestuurder van de Fryske Akademy. Hij doceerde onder meer aan de universiteiten van Leiden, Gent en Groningen en was projectleider aan het Duits Historisch Instituut in Parijs. De afgelopen twintig jaar richtte zijn onderzoek zich onder meer op de Hanze, waarover hij regelmatig publiceert, doceert en lezingen verzorgt.

Datum/tijd:    donderdag 12 maart 2026, 19:30 uur (inloop vanaf 19:00 uur)
Locatie:    Harmoniegebouw (Oude Kijk in 't Jatstraat 26 Groningen), zaal 1315.0048
Toegang:    gratis voor leden van de SVG, € 5,00 voor niet-leden

Onze traditionele januari-filmavond valt deze keer op donderdag 29 januari, waar we met elkaar een Amerikaanse film met Scandinavische hoofdpersonen willen gaan bekijken: The Danish Girl (Den Danske Pige). Deze film van regisseur Tom Hooper (2015) is de verfilming van een roman van David Ebershoff met dezelfde titel (2000), die weer gebaseerd is op het originele dagboek van Lili Elbe 'Fra mand til kvinde' (1931).

The Danish Girl vertelt het bijzondere liefdesverhaal van de kunstenaars Einar en Gerda Wegener (gespeeld door Eddie Redmayne en Alicia Vikander). De film speelt zich af in de jaren 20 en is is gebaseerd op het waargebeurde verhaal over Einar's baanbrekende beslissing om als vrouw door het leven te gaan en de invloed daarvan op hun huwelijk en kunst.

Datum/tijd:    donderdag 29 januari 2026, 19:30 uur (inloop vanaf 19:00 uur)
Locatie:    Harmoniegebouw, Oude Kijk in 't Jatstraat 26 Groningen, zaal 1312.0007
Toegang:    gratis voor leden van de SVG, aan niet-leden vragen wij € 5,00 entree

Graag nodigen we alle belangstellenden uit voor onze volgende avond: donderdag 30 oktober 2025, 19:30 uur, in het Harmoniegebouw te Groningen.
Deze avond zal Guus de Rotte een lezing houden over zijn tochten op de motor door Finland.

'Het verhaal van mijn twee motorreizen naar Finland'

"Van 1958 tot 1964, tijdens de Koude Oorlog, woonde ik in Helsinki, Finland. Mijn vader was er hoofd van de KLM-vestiging en ik heb er mijn lagere school doorlopen. Het land heeft een diepe indruk bij mij achtergelaten zodat ik er in de loop der jaren meerdere keren naar ben teruggekeerd. In 2019 was het tijd om weer eens terug te gaan naar het land van mijn jeugd.
 
Dit keer alleen op de motor. Ik reisde via Zweden en Lapland tot aan de Russische grens en vervolgens weer zuidwaarts door Finland naar Helsinki. Onderweg bezocht ik bekende en nog onbekende plaatsen en raakte ik zo geïnspireerd door het bijzondere verhaal van het Finse volk, dat ik na thuiskomst op Finse les ben gegaan om in 2023 wederom op de motor naar Finland terug te keren.

Ik zal U verslag uitbrengen van mijn belevenissen tijdens deze twee motorreizen. Hierbij komen met name de Finse geschiedenis, een stukje geologie en de Finse moderne architectuur aan bod. Ik zal proberen om U een beeld te schetsen van een volk dat ondanks 700 jaar onderdrukking, zijn eigen identiteit heeft weten te behouden en momenteel een voorbeeld is voor velen."

Datum/tijd: donderdag 30 oktober 2025, 19:30 uur
Locatie: Harmoniegebouw, Oude Kijk in 't Jatstraat 26 Groningen, zaal 1312.0030
Toegang: gratis voor leden van de SVG, aan niet-leden vragen wij € 5,00 entree

Exclusief voor leden van de SVG: elders op de website kunt u lezen over het Noordelijk Filmfestival. Het bestuur gaat op vrijdag 15 november naar Leeuwarden om de film Hammarskjöld te gaan kijken (film start om 14 uur). Gaat u met ons mee?

Wat moet u doen?

U koopt op de website van het Noordelijk Filmfestival een kaartje voor de film (wacht daar niet te lang mee, populaire films zijn snel uitverkocht) en u meldt aan ons dat u mee gaat (naam en mobiele telefoonnummer). Mail naar: mail@scandinavischevereniginggroningen.nl.
U gaat op eigen gelegenheid naar Leeuwarden. Gaat u met de trein? Meld het ons, dan kunnen we gezamenlijk reizen.
We bekijken de film en na afloop drinken we samen iets in de foyer van het theater. Het bestuur biedt u 1 drankje aan.

Plaats: De Harmonie - Wilhelminaplein 92 - Leeuwarden